اسلایدر

خانه گیتار - جایگاه نت های موسیقی در سیم های گیتار
جایگاه نت های موسیقی در سیم های گیتار شنبه پانزدهم بهمن 1390 20:44

نت در موسیقی :

هر علمی برای بیان خود دارای الفبای خاصی می باشد ، موسیقی نیز به عنوان یک هنر آکادمیک و علمی برای بیان و ارائه خود نیازمند یک الفبا و رسم الخط ویژه و منحصر به فرد خواهد بود .

بدنه اصلی الفبای موسیقی را نت تشکیل می دهد و علائم و حروفی خاص به این بدنه شاخ و برگ هایی اضافه می نمایند .

در موسیقی هفت نت اصلی وجود دارد که در زبان های مختلف نام های گوناگونی به خود گرفته اند . اما دو تلفظ فرانسوی و لاتین نت ها ، کاربرد بیشتری در بیان بین المللی موسیقی دارند :

در زبان فارسی نت ها با همان تلفظ فرانسوی بیان می شوند زیرا برای اولین بار زبان موسیقی به وسیله یک فرد فرانسوی به نام « ژان دورینگ » به ایران وارد شد .

نت ها به زبان فرانسوی  :  Do - Re - Mi - Fa - Sol - La - Si          

نت ها به زبان فارسی  : سی - لا - سل - فا - می - ر - دو

نت ها به زبان لاتین  : C  -  D  -  E  -  F  -  G  -  A  -  B                   

خط حامل :

برای نوشتن نت ها بر روی کاغذ نیاز به پنج خط موازی به نام خطوط حامل می باشد که نت ها بر روی آنها و در بین آنها قرار می گیرند . این خطوط از پائین به بالا شمارش می شوند .

خطوط حامل

خطوط حامل

کلید سل :

برای قرار دادن نت ها بر روی خطوط حامل نیاز به یک مبنا می باشد تا نت ها جایگاه واحدی را بر روی خطوط حامل داشته باشند . این مبنا در موسیقی « کلید » نامیده می شود . سه کلید در موسیقی رایج می باشد : 1-  کلید سل  2-  کلید فا  3- کلید  دو

در گیتار از « کلید سل» به عنوان مبنا جهت تعيين جايگاه نت ها استفاده می شود . این کلید بر روی خط دوم حامل قرار گرفته و بیانگر این مطلب می باشد که هر نتی بر روی خط دوم حامل قرار بگیرد صدای سل    می دهد .

 کلید سل

این اصل کمک می نماید تا جایگاه سایر نت ها نیز بر روی خطوط حامل مشخص شود . جایگاه  نت ها بر روی خطوط حامل به شرح زیر می باشد :

 نت

به این ترتیب تمام جایگاه های موجود از زیر خط اول حامل تا بالای خط پنجم حامل توسط یازده نت اشغال مي گردد . اما در گیتار نت های بیشتری وجود دارد که بسته به نوع گیتار از بیست و شش نت به بالا خواهد بود .

جهت نشان دادن این نت ها نیاز به یک ابزار به نام خطوط حامل کمکی (اضافی) می باشد .

خطوط حامل کمکی (اضافی) :

خط های کوچکی می باشند که در بالا و پائین خطوط حامل و به موازات آن رسم شده و به ما کمک   می نمایند تا تعداد نت بیشتری را داشته باشیم .

 خطوط حامل کمکی

توجه داشته باشید که هرچه نت ها بر روی خطوط حامل به سمت بالا حرکت می نمایند صدایشان زیر تر و بالعکس هرچه نت ها بر روی خطوط حامل به سمت پائین حرکت می نمایند صدایشان بم تر می شود .

اکتاو(Octave)  :

هرگاه از یک نت شروع به نواختن کنیم پس از طی هشت نت به نت هم نام می رسیم ، که به این فاصله یک اکتاو می گویند . از اکتاو جهت بیان وسعت صدای یک ساز استفاده می شود . گیتار از لحاظ وسعت صدا دارای سه و نیم اکتاو می باشد . همانطور که در شکل قبل دیده می شود ، این بازه از نت  « می » که در زیر خط سوم کمکی پائین قرار گرفته و بم ترین نت گیتار می باشد شروع شده و به نت « سی » که بر روی خط پنجم کمکی بالا قرار می گیرد ، ختم می شود .

 اکتاو

 جایگاه قرار گرفتن نت ها بر روی گیتار :

پس از آشنایی با نام نت ها و جایگاه آنها بر روی خطوط حامل ، نوبت به یادگیری جایگاه نت ها بر روی دسته گیتار می رسد :

در گیتار شش سیم وجود دارد . سه سیم پائینی سیم های)  Solo ( Treble  و سه سیم بالایی سیم های Bass ، نام دارند .

زمانی که سیم ها به وسيله انگشتان دست چپ لمس نشوند ، با نام سیم آزاد (Open)  خوانده می شوند . نت سیم های آزاد از سیم اول تا سیم ششم ( سیم بالایی گیتار) به ترتیب زیر می باشد :

 سیم اول  =  می                سیم دوم  =  سی

سیم سوم  =  سل              سیم چهارم  =  ر

سیم پنجم  =  لا                سیم ششم  =  می

با قرار گرفتن انگشتان بر روی سیم ها در هر فرت ، طول سیم کاهش یافته و صدای نت حاصل تغییر می نماید ( زیر تر می شود) . در شکل زیر رابطه هر نت با جایگاهش بر روی دسته گیتار در پوزیسیون اول بررسی شده است . هنرجو باید سعی کند تا جای هر نت را بر روی گیتار به درستی حفظ نموده تا در مراحل بعدی با مشکل روبرو نشود .

پوزیسیون اول گیتار

میزان :

همانطور که در نت بالا ملاحظه می نمائید ، خط هایی عمود بر خطوط حامل نت ها را از يكديگر جدا نموده اند . به این خط ها خط میزان (Measure Bar) گفته شده و فضایی که مابین دو خط میزان ایجاد  می شود  میزان  (Measure)  نامیده می شود . خط میزان به هیچ وجه باعث ایجاد وقفه در آهنگ نمی شود .

زمان نت ها :

تا به اینجا با دو عامل از سه عاملی که در برخورد با یک نت برای نواختن ، باید رعایت شود ، یعنی نام و جای نت ها بر روی خطوط حامل و جایگاه نت ها بر روی دسته گیتار ، آشنا شده ایم .

عامل سوم که بسیار مهم مي باشد ، وجود زمان برای هر نت در هنگام نوازندگی است . یعنی صدای هر نت ، پس از ضربه زدن ، بايد چه مدت زمانی شنیده شود .

در موسیقی زمان را به وسیله « ضرب پا » تعیین می نمایند . یک ضرب پای کامل ، ضرب پایی است که از بالا شروع شده و به بالا ختم شود .

 ضرب پا

 با در نظر گرفتن  شکل های مختلف برای هر نت می توان مدت زمان آن را تعیین نمود . رابطه بین شکل نت ها و زمان آنها در زیر آمده است :

 زمان نت ها

سکوت ها :

در جاهایی از یک آهنگ ، نیاز است تا هیچ نتی نواخته نشود . برای این منظور از سکوت ها استفاده    می شود . سکوت ها نیز همانند نت ها دارای زمان و شکل مخصوص به خود می باشند . رابطه بین شکل سکوت ها و زمان آنها در زیر آمده است :

 سکوت ها

همانطور که مشاهده می نمائید ، زمان نت ها و سکوت های فوق ، مضاربی از عدد دو می باشد . برای دست یافتن به زمان های دیگر از علامتی به نام نقطه در جلوی نت ها استفاده می شود .

هرگاه نقطه در جلوی نت یا سکوتی قرار گیرد نصف ارزش زمانی آن نت و یا سکوت به خودش اضافه می شود . به عنوان مثال :

 نقطه

تبلچر (Tablature)  :

عبارتست از شش خط موازی که نشان دهنده شش سیم گیتار بوده اما برعکس دیده می شوند یعنی سیم 1 گیتار خط ششم در تبلچر می باشد .

شماره هر فرتی را که نت مربوطه در آن قرار دارد به وسیله عدد بر روی هر سیم می نویسند . (عدد    0 بیانگر سیم آزاد می باشد )

تبلچر 

باید به تبلچر عنوان ابزاری در جهت یادگیری جایگاه نت ها در پوزیسیون های مختلف گیتار نگاه نمود ، نه فقط راهی برای گریز از نت خوانی .

طرز صحیح گرفتن گیتار در سبک پاپ :

ابتدا بر روی یک صندلی(به اندازه ای بلند باشد که پا به راحتي به زمین برسد) ، نشسته و پای راست را بر روی پای چپ قرار می دهیم (برای راست دست ها) . گیتار را طوری در آغوش گرفته که گودی بدنه گیتار بر روی ران  قرار گیرد و صفحه پشت گیتار سه تا چهار انگشت از سینه فاصله داشته باشد . سپس دست راست را به شکلی از آرنج بر روی قسمت بر آمده انتهای بدنه گیتار قرار می دهیم که سر گیتار کمی بالاتر از خط افق قرار گرفته و گیتار بدون آنکه نیاز به گرفتن دست چپ داشته باشد ، از آغوش خارج نشود .

قسمت بسیار مهم ، گرفتن دست چپ می باشد . دست چپ را به شکلی می گیریم که انگشت شست کاملا صاف و در پشت دسته قرار گرفته و سایر انگشتان به صورت عمود بر صفحه انگشت گذاری بر روی دسته قرار گیرند .

شست دست راست بر روی سیم ششم و در جایی که گل سرخی سیم را قطع می نماید ، قرار گرفته وکف دست نسبتا گود می شود و انگشتان با ناخن و به سمت بالا به سیم ها ضربه خواهند زد .

توجه داشته باشید که ناخن های دست راست به اندازه مناسب بلند و ناخن های دست چپ به طور کامل گرفته شده باشند .

هر یک از انگشتان اسم مخصوص به خود را دارا می باشند :

 اسم انگشتان


برچسب‌ها: جایگاه نت های موسیقی در سیم های گیتار
نوشته شده توسط محمد رحیمی  | لینک ثابت |